Cem Karaca

Muhtar Cem Karaca

Tam adı Muhtar Cem Karaca Dogumu: 5 Nisan, 1945; Antakya, Hatay, Türkiye; Ölümü: 8 Şubat, 2004; İstanbul, Türkiye  Türk müzisyen. Türk müziğinin en önemli sanatçılarından biridir. Anadolu Rock_ın kurucu üyelerinin başında gelir.Bu müzik tarzlarını uygulayan birçok grupla çalışmıştır ‘Apaşlar, Kardaşlar, Moğollar & Dervişan’ kurucusu ve yöneticisi olmuş güçlü bir rock kültürü yaratmıştır. Rock müziğini anadolu insanına Türkçe sözlerle tanıtan ve sevdiren en önemli sanatçılardandır. Eserlerinde sosyal ve politik içerikli konulara değinmesiyle daha büyük sorumluluklar üstlenen Cem Karaca, özgün stiliyle de anadolu rock’ın efsane sanatçısılarındandır.

Çocukluk Hayatı

Annesi Ermeni asıllı Toto Karaca ve babası Azeri asıllı Mehmet Karaca olan Cem Karaca, sanatla hep iç içe büyüdü. Orta-öğrenimini Robert Kolej_de yapan Cem Karaca sanatçı bir çiftin çocuğu olduğundan müziğe doğuştan yetenekliy_di. Müzik ile ilk tanışması, annesinin teyzesi Rosa Felegyanın Cem Karacaya piyano notaları ve piyano nağmeleri öğretmesi ile olmuştur.

Kolej yıllarınday-ken dünyadaki popüleritesini arttıran rock müziğine ilgi duydu. Kız arkadaşlarını etkilemek ve arkadaşları-nın isteği doğrultusunda dönemin rock starlarının şarkılarını söyledi. Karaca-nın sesinin keşfedilmesi ise annesi Toto Karaca tarafından olmuştur.

Müzik kariyeri

1962′ye girerken Beyoglu Spor Kulübü_nde arkadaşlar_ının isteği üzerine şarkı söyledi. Arkadaşları ile sahne alan Karaca, daha sonra grup kurmaya karar verir. Gruba o dönemin ünlü sanatçıları_ndan İlham Gençer destek oldu. Cem Karaca-nin ilk grubu 1963′te Dinamikler oldu. Seslendirme sanatçısı Fikri Çöze’nin jübile konserinde performans sergilerler. Babası hâlâ Karaca’nın müzik yapmasına karşıydı. Hatta adam tutup konserlerde onu yuhalatmı-ştı ancak Karaca bunlara rağmen müziği bırakmadı. Grup olarak Elvis Presley gibi ünlü rock and roll sanatçılar-ının klasiklerini yorumluyorlardı. 1963′ün sonunda grupu dağıldı.

Kısa bir süre Cem Karaca ve Bekledikler-iniz adlı bir grupta çaldı. Bu gruptan kısa bir süre sonra ise Gökçen Kaynatan’ın orkestrasında çaldı ancak bu beraberlikride uzun sürmedi. Aynı sene Cem Karaca ve Jaguarlar kuruldu. 1965′te Altın Mikrofon yarışmas-ına başvurdular ancak ön elemeyi geçemediler.

Karaca- 1965′te ilk evliliğini tiyatro sanatçısı Semra Özgür ile yaptı. Evlendik-ten 3 gün sonra Karaca, askere gitti. Askerliğine 1965 Kasım’ında Antakya 121. Jandarma Er Eğitim Alayı’nda başladı. Bu dönemde Karaca, Anadolu kültürünü tanımaya başladı. Aşık Mahsuni Şerif ile tanıştı.

Apaşlar dönemi

Cem Karaca, askerlik sonrası Şubat 1967-de gitarist Mehmet Soyarslan’ın kurduğu Apaşlar grubu ile tanıştı. Apaşlar daha önceleri batı tarzı müzik yapmaktaydı ancak Cem Karaca ile tanıştıktan sonra müzik daha doğuya döndü. Karaca- grup ile birlikte Altın Mikrofon 1967-ye katıldı. Yarışmaya katıldıkları Emrah şarkısı Erzurumlu Emrah’ın şiirine yapılmış bir Karaca bestesiydi. Yarışmada Karaca ikinci oldu ancak birinci gruptan daha çok ilgi gördüler.[ü]
1968′de Almanya’ya gidip Ferdy Klein Orkestrası ile 45′likler kaydetti 1968′in En Sevilen Erkek Şarkıcıları anketinde 4. oldu. 1969′da grup içinde fikir farklılıkları olmaya başladı Bu Son Olsun / Felek Beni plağından sonra grup dağıldı.

Kardaşlar dönemi

Apaşlar dönemi bittikten sonra grup müziğine devam etmek isteyen Karaca, Apaşlar-ın bas gitaristi Seyhan Karabay ile Kardaşlar grubunu kurdu.1970′in başında grup üyelerinde birçok değişiklikler oldu.bu dönemde 4 tane 45′lik yayınlandı 1970 Kasım’ında ise Karaca ve Kardaşlar Dadaloğlu-Kalender- 45′liğini yayınladı.
Mart 1971′de Karaca’nın Trabzon-da verdiği bir konserde patlayan 3 bomba ile 30 kişi yaralandı.Cem Karaca, aynı yıl tiyatro müziği çalışması-da yaptı. Ben Jonson’un yazdığı Ülkü Tamer’in Türkçeleştir-diği Püsküllü Moruk oyununun müziklerini Cem Karaca besteledi ve Kardaşlar ile kaydetti.Cem Karaca ve Kardaşlar-ın kaydettiği şarkılar ise 2007′de yayınlandı.1972′ye Cem Karaca ödüllere başladı. Hey Dergisi tarafından 1971′in en iyi erkek şarkıcısı-seçildi ve Hey’in turnesine katıldı

Moğollar dönemi

Cem Karaca ve Moğollar, birleştikten bir ay sonra Kasım 1972-de Hey dergisi için verdikleri konserde ilk kez sahne aldılar. Yıl sonunda Milliyet’in anketinde Cem Karaca, en iyi erkek şarkıcılar listesinde 2. oldu, Moğollar ise en iyi yerli topluluk seçildi. Hey Dergisi’nde ise ikisi de kendi dallarında 1. seçildiler.1973′e Obur Dünya – El Çek Tabip- 45′liği yayınlandı. Ancak grubun asıl başarısı 1974′ün başında kaydedilen “Namus Belası” şarkısı ile kazanıldı.Ancak bu plak sonrası Cahit Berkay çalışmalar-ını Fransa’da devam ettirmeye karar verince Cem Karaca ve Moğollar yollarını ayırdı.

Dervişan dönemi

Moğollar-dan ayrılan Cem Karaca önce Fransa’ya gitmeyen Moğollar elemanları Mithat Danışan ve Turhan Yükseler ile Karasaban grubunu kurdu ama uzun ömürlü olmadı.Şubat 1975′te Cem Karaca’nın en önemli eserlerin’den biri olan “Tamirci Çırağı” yayınlandı.1975′in sonunda Mutlaka Yavrum-Kavga- 45′liği yayınlandı.1977′de Cem Karaca, artan politik gerginlikle birlikte, gitgide daha önemli bir figür oluyordu.Cem Karaca ve Dervişan, 1978′in başında 1 Mayıs plağından sonra yollarını ayırdılar.

Edirdahan dönemi ve 12 Eylül Darbesi

Cem Karaca, Dervişan sonrası çoğu Kurtalan Ekspres’ten olmak üzere bir müzik grubu kurdu. Adını da Türkiye-nin iki ucu olan Edirne ve Ardahan’dan esinlenerek ‘Edirdahan’ koydu. Ancak grup 20 gün sonra Kurtalan Ekspres elemanlarının eski gruplarına dönmesiyle eleman değişikliğine uğradı. 1978′de Cem Karaca Edirdahan ile kaydettiği ilk ve son albümü Safinaz-ı yayınladı. Bu plak Türkiye daha önce hiç görülmemiş olan (18) dakikalık bir rock operaydı. Alt sınıftan Safinaz adlı bir kızın kötü yola düşmesini anlatıyordu. Albümün diğer şarkıları da Ahmed Arif ve Nazım Hikmet şiirlerinin besteleriydi. Cem Karaca, 1979′da Londra’daki dünyaca ünlü Rainbow Arena_da konser verme başarısı gösterdi.Mart 1980′de Sıkıyönetim Mahkemesi-nde Karaca’nın 1 Mayıs plağı-komünizm progandası nedeni ile yargılanmaya başladı.Dava başladıktan kısa bir süre sonra da babası Mehmet Karaca_yı kaybetti. Cem Karaca, babasının cenaze törenine katılamadı.

Tiyatro ve Sinema kariyeri

Karaca 1961′de Hamlet’te oynarayak tiyatroya ilk adımını attı. 1964′te Münir Özkul-un oynadığı General Çöpçatan oyunu ilk büyük tiyatro çalışması oldu. 1965′te askerliği sırasında askeriyede Cahit Atay’ın Pusuda ve Aziz Nesin-in Toroslar Canavarı oyununu yönetti ve oynadı. Aynı dönem İstanbul Tiyatrosu’nda sergilenen Anahtarı Bendedir adlı oyunu Türkçe’ye çevirdi ve oynadı.[ü]

Uzun bir süre tiyatroya ara veren ve Püsküllü Moruk oyununun müziklerini yapmak dışında tiyatroyla ilgilenme-yen Karaca, 1987′de Almanyada çıkardığı Die Kanaken albümündeki şarkıların işlendiği Abin den Orient Express oyununun Kuzey Ren Westfalya Eyalet Tiyatrosunda oynanan Die Kanake-adlı versiyonunda annesi Toto Karaca ile beraber oynadı.[ü] Yine Almanya döneminde Münih Halk Tiyatrosu’nda Nazım Hikmet’in Şeyh Bedrettin Destanı oyununu yönettigi biliniyor.

Cem Karaca, 1970′de ilk ve tek başrol filmi olan Kralların Öfkesi-nde oynadı. Yücel Uçanoğlu’nun yazıp yönettiği yerli western tarzı bu filmde Murat Soydan ile başrolü oynayan Cem Karaca, Camgöz adlı bir kovboyu canlandır-dı. Ancak bu film çok başarılı olmadı. Uzun süre beyaz perdeden uzak duran Karaca, 1999′da Kahpe Bizans da Karaca Abdal adlı bir ozan rolünde rol aldı ve filmin müziklerind-en bazılarını seslendirdi.

Cem Karaca, 1990′da Bir Milyara bir Çocuk adlı Müjdat Gezen dizisinde rol aldı. Bunun dışında 2001′de Yeni Hayat adlı dizide onur konuğu olarak yer aldı.Aynı sene Avcı adlı dizide Dem Baba rolünü oynamıştır.

Diskografi

45′likler
1967 Dönemi
Emrah Karacaoğlan-Hürriyet Gazetesi H-018 (Apaşlar)
Hudey Vahşet Bang Bang Shakin’ All Over -Sayan EP Seri FS 127 (Apaşlar)
Emrah Hücum Karacaoğlan Ayşen -Sayan EP Seri FS 134 (Apaşlar)
Ümit Tarlaları Anadolu Oyun Havası – Suya Giden Allı Gelin / Nasılda Geçtin? -Sayan EP Seri FS 145(Apaşlar)

1968 Dönemi
İstanbul’u Dinliyorum Oy Bana Bana (Türkofon TU-St 1505) (Türküola 1505) (Apaşlar – Ferdy Klein
Orkestrası)
Oy Babo – Hikaye (Türkofon TU-St 1506) (Türküola 1506)
İstanbul – Why (Türkofon TU-St 2010) (Apaşlar – Ferdy Klein Orkestrası)
Emrah 1970 – Karanlık Yollar (Türkofon TU-St 1507) (Apaşlar – Ferdy Klein Orkestrası)
Resimdeki Gözyaşları – Emrah (Sayan FS 167) (Apaşlar – Ferdy Klein Orkestrası)
Resimdeki Gözyaşları – Şans Çocuğu (Türkofon TU-St 1508) (Apaşlar – Ferdy Klein Orkestrası)
Tears – No , No , No (Türkofon TU-St 2011) (Apaşlar – Ferdy Klein Orkestrası)

1969 Dönemi
Ayrılık Günümüz – Gılgamış (Türkofon TU-St 1520) (Türküola 1520) (Apaşlar – Ferdy Klein Orkestrası)
Zeyno – Niksar (Türkofon TU 1002) (Türküola 1521) (Apaşlar – Ferdy Klein Orkestrası)
Bu Son Olsun – Felek Beni (Karacaoğlan III) (Türkofon TU 1003) (Türküola 1524) (Apaşlar – Ferdy Klein Orkestrası)

1970 Dönemi
Emmioğlu – O Leyli (Türküola 1528) (Ferdy Klein Orkestrası)
Kendim Ettim Kendim Buldum / Erenler (Türküola 1529) (Ferdy Klein Orkestrası)
Adsız – Unut Beni (Türküola 1530) (Ferdy Klein Orkestrası)
Muhtar– Baba (Türküola 1531) (Ferdy Klein Orkestrası)
Dadaloğlu – Kalender (Türkofon M-1014) (Kardaşlar)

1971 Dönemi
Oy Gülüm Oy – Kara Sevda (Türkofon M-1016) (Kardaşlar)
Tatlı Dillim – Demedim mi? (Türkofon M-1017) (Kardaşlar)
Kara Yılan – Lümüne (Türkofon M-1018) (Kardaşlar)
Acı Doktor (Kısım 1) / Acı Doktor (Kısım 2) (Türkofon M-1019) (Kardaşlar)
Kara Üzüm – Mehmet’e Ağıt (Türküola 1536) (Kardaşlar)

1972 Dönemi
Askaros Deresi – Üryan Geldim (Yavuz 1545) (Kardaşlar)

1974 Dönemi
Namus Belası – Gurbet (Yavuz 1560) (Moğollar)
Beyaz Atlı – Yiğitler (Yavuz 1567) (Dervişan)

1975 Dönemi
Tamirci Çırağı – Nerdesin? (Yavuz 1571) (Dervişan)
Mutlaka Yavrum – Kavga (Yavuz 1574) (Dervişan)
Beni Siz Delirttiniz / Niyazi (Yavuz 1578) (Dervişan)

1976 Dönemi
Parka – İhtarname (Yavuz 1582) (Dervişan)

1977 Dönemi
Mor Perşembe – Bir Mirasyediye Ağıt (Yavuz 1585) (Dervişan)
1 Mayıs – Durduramıyacaklar Halkın Çoşkun Akan Selini (Gönül GP525) (Dervişan)

Albümler

1974: Cem Karaca’nın Apaşlar- Kardaşlar, Moğollar ve Ferdy Klein’a Teşekkürleriyle (Yavuz LP 1006)
1977: Yoksulluk Kader Olamaz (Yavuz LP 1021)
1978: Safinaz (Gönül GPLP10)
1980: Hasret (Türküola 1289)
1982: Bekle Beni (Türküola)
1984: Die Kanaken (Plane RC 0972-88375/76)
1987: Merhaba Gençler ve Her Zaman Genç Kalanlar (Emre 569)
1988: Töre (Emre HE 579)
1990: Yiyin Efendiler (Özbir 032)
1992: Nerde Kalmıştık? (Marşandiz 083)
1999: Bindik Bir Alamete. (Major Müzik 21550)
2007: Püsküllü Moruk (Destur 001)