Osmanlı Devleti-nin [625] yıllık yaşam süreci içinde devletin yönetildiği merkez olan saray-ilk başkent Bursadan ikinci başkent Edirneye sonra da İstanbula taşınmış, İstanbulda ise belirli aralıklarla bir mekand-an başka bir mekana aktarılmıştır.
İstanbul başkent olduktan sonra bu kentte kurulan ilk saray, Sarayı Atki mire-dir. Bu ilk yönetim merkezini Sarayı Cedi mire izlemiştir. Daha sonra ki padişahlar, Topkapı Eski Çırağan, Beşiktaş Sahil Sarayı ve Eski Beylerbeyi Sarayı-nı değişik aralıklarla kullanmış ve [1856]`da Dolmabahçe Sarayı-nın tamamlanmasıyla yönetim buraya taşınmıştır. [1877] yılında yönetim bir kez daha yer değiştirmiş, [1877]den [1909]a kadar Yıldız Sarayına taşınmış, daha sonra [1922]de saltanatın kaldırılışına kadar yine Dolmabahçe Sarayı ve Yıldız Sarayı, yönetim merkezi olarak dönüşümlü kullanılmışlardır.
[1856] yılında tamamlanarak kullanılmaya başlanan ve Osmanlı sultanlarının İstanbul-daki üçüncü büyük sarayı olan Dolmabahçe Sarayı- dönemin kültürel yapısını, sosyal ve sanatsal etkilenmeleri- eğilimleri-saray örgütündeki değişimleri önemli ölçüde yansı-tan mimar bir bütündür.
Dolmabahçe Sarayı- Batı ile ilişkilerin yoğunlaştığı [19.] yüzyılda-Boğaz girişinde bir prestij yapısı olarak inşa edilmiş ve hızla büyümekte olan kentin siluetini değiştirmiştir. Burada, Topkapı Sarayı`nda olduğu gibi zaman ve gereksinimlere bağlı olarak gelişen bir yapılar topluluğu yerine, yeni bir anlayışla, önceden saptanan bir yapı tasarım programı gerçekleştirilmiştir.
Planda,-Osmanlı mimari geleneği ve yaşam tarzına bağlı düzen-emeler terkedilmeden Batı öğelerinden de yararlanılmıştır. Dış ve iç süslemelerde ise alışıolmışın dışında, Batı ağırlıklı ve oldukça yoğun bezemeli, görkemli bir üslup tercih edilmiştir.
Bizans çağına ait araştırma-larda ise bu çevrede bir Bizans sarayı ile hip-odrom gibi yapıların bulunduğu belirtilmektedir…
Önceleri, Beşiktaş- semti ile sarayın bulunduğu çevre birlikte anılmış, ancak 17. yüzyıldan sonra, zamanla bataklık haline gelen bu körfez doldurularak daha sonraki yapılaşmalara zemin hazırlamış ve elde edilen alan Dolmabahçe olarak anılmaya başamıştır.
Doldurulmadan önce körfez ve yakın çevresinde yeralan çeşitli köşk, kasır ve sahil sarayının ad-larına kaynaklarda rastlanmaktadır.
II. Mahmut` un oğlu Abdülmecid zamanında Beşiktaş Sahil Sarayı-na ait köşkler, yeni bir saray inşası için yer yer yıktırılır. Beşiktaş Sahil Sarayı-na ait köşklerin yıkılmasıyla elde edilen bu alana, Dolmabahçe Saray-nın inşası emri, Sultan Abdülmecid tarafından [1842-1843 ]yıllarında verilir. Sarayın bitirilen ilk bölümü ana bina olur.
Tarihler bize çevre duvarlarıyla kapıların, ana binanın yapımından sonra tamamlandığını gösterir. Zaten böyle büyük bir binanın tümünün birden bitirilmiş olması mümkün değildir. Bütün bu verilerden, yapılar topluluğunun 1842-1856 tarihleri arasında ve bölümler halinde tamamlandığı sonucuna varabiliriz.
Sarayı yaptıran Sultan Abdülmecid burada ancak kısa bir süre oturabilmiştir. Ölümü üzerine yerine geçen Abdülaziz saltanatını Dolmabahçe Sarayı`nda sürdürmüştür. yine bu sarayda tahttan indirilen Sultan Abdülaziz-in yerine V. Murad geçmiş ve 3 ay sonra da tahttan indirilerek Sultan II. Abdülhamid padişah olmuştur. [Sultan II.Abdülhamid] burada [7 ]ay kadar kısa bir süre yaşadıktan sonra, daha emniyetli olduğu gerekçesiyle yaptırdığı Yıldız Sarayı`na taşınmış ve Dolmabahçe Sarayı-nı yalnızca merasi-mler için kulla-nmıştır.
[1909]-da V.Mehmed ünvanıyla tahta geçen Sultan Mehmed Reşad-ın Dolmabahçe Sarayında oturmaya karar vermesiyle, Mimar Vedad Bey tarafından onarılan saraya yeniden işlerlik kazandırılmıştır. Uzun zaman etkin bir şekilde kullanılmamış olan sarayda bu onarımlar sırasında önemli tadilatlar yapılmıştır.
1918`de Sultan Reşad`ın ölümü ile tahta geçen VI. Mehmet Vahdet-tin bir süre burada kaldıktan sonra Yıldız Sarayı`na geçmiş ve 1922de Dolmabahçe rıhtımından ülkeyi terket-miştir.
Bundan sonra, [18 Kasım 1922de] Abdülmeci Efendi, halife olarak Dolmabahçe Sarayına yerleşmiş,[ 3 Mart 1924]te hilfetin kaldırılmasıyla o da hanedanla birlikte saraydan çıkarılmış ve ülkeyi terketmiştir. Atatürk-ün emriyle hazırlanan [431] sayılı yasa ile Osmanlı hanedanının malları, aralarında Dolmabahçe Sarayı-nın da bulunduğu tüm saray, köşk ve kasırlar-millete intikal etmiştir
Ziyaret Gün ve Saatleri: Pazartesi ve Perşembe günleri haricinde diğer günler 09.00-16.00 saatleri arasında.
Giriş Ücretleri: Tam [20TL] – İndirimli [10 TL.] Öğretmen ve öğrenciler [1 TL.]
Fotoğraf makinası veya kamera ile görüntü almak yasaktır.
Rezervasyonlu gruplara öncelik verilecektir.
Cuma, Cumartesi, Pazar günleri T.C. Vatandaşları için indirimli bilet uygulaması yapılır.
İLETİŞİM
WEB :[email protected]
E MAİL:www.dolmabahce.gov.tr
Telefon:0212 236 90 00 (20 hat)
Fax: 0212 259 32 92
İlçe: Beşiktaş
Adres: Dolmabahçe, Beşiktaş İstanbul
bence süper…