Cumhuriyet Halk Partisi

Bilgibank, Hoşgeldiniz
(CHP sayfasından yönlendirildi)
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
CHP
Cumhuriyet Halk Partisi
KısaltmaCHP
BaşkanKemal Kılıçdaroğlu
Genel-SekreterKamil Okyay Sındır
SözcüBülent Tezcan
Kurucu ve 'Onursal Başkan'Mustafa Kemal Atatürk
Kurulmuş
  • 7 Eylül 1919 (1919-09-07)
    (direniş örgütü olarak)
  • 9 Eylül 1923 (1923-09-09)
    (siyasi parti olarak)
  • 9 Eylül 1992 (1992-09-09)
    (Yeniden kurulmuş)
ÖncesindeAnadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti
MerkezAnadolu Bulvarı No: 12,
Çankaya, Ankara
Öğrenci kanadıHalk-Lis (lise)
Gençlik kanadıCHP Gençlik
Kadın kollarıCHP Kadın Kolları
Üyelik  (2018)1,217,640[1]
İdeolojiAtatürkçülük[2]
Sosyal demokrasi[3] (1965'ten sonra)
Avrupalılaşma[4][5]
Siyasi pozisyonMerkez sol (1965'ten beri)
Ulusal üyelikMillet İttifakı
Avrupa üyeliğiAvrupalı Sosyalistler Partisi
Uluslararası üyelikİlerici İttifak[6]
Sosyalist Enternasyonal
SloganÖnce insan, önce birlik, önce Türkiye.
(People first, unity first, Turkey first.)
Meclis:[7]
131 / 550
Büyükşehir belediyeleri:
6 / 30
İlçe belediyeleri:
227 / 1.351
İl meclisi üyeleri:
159 / 1.251
Website
www.chp.org.tr

Kısaca

Cumhuriyet Halk Partisi 'CHP', 9 Eylül 1923’te [8]Mustafa Kemal Atatürk tarafından kurulan ve Atatürkçü ve sosyal demokrat siyasi görüşünü benimsemiş olan Türk siyasî partidir.. Çok partili düzene geçiş sürecinde tek parti iktidarını sürdürmüş ve Türkiye'de en uzun süre iktidarda bulunmuş parti olan Cumhuriyet Halk Partisi, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu olarak da anılır. [9]"Halk Fırkası" adıyla kurulan partinin adının başına 1924'te "Cumhuriyet" sözcüğü eklenmiş, daha sonra 1935'teki 4. Kurultay'da bugünkü (Cumhuriyet Halk Partisi) adı benimsenmiştir. 12 Eylül Darbesi'nin ardından, o dönem Bülent Ecevit'in genel başkanlık yaptığı Cumhuriyet Halk Partisi kapatılmış; daha sonra 3821 sayılı yasaya dayanarak, kuruluşunun 69. yıldönümü olan 9 Eylül 1992 günü tekrar açılmıştır. CHP, kurucusu ve ilk Genel Başkanı Atatürk'ün vasiyeti ile tasarruf haklarını CHP'ye terk ettiği Türkiye İş Bankası'nın bir bölüm hissesinin de sahibidir. CHP'nin tasarruf hakkına sahip olduğu %28,1'lik orandaki bu banka hisselerinin kazancı, Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih Kurumu'na aktarılmaktadır.

Kuruluş

Cumhuriyet Halk Partisi’nin kökleri [10]Sivas Kongresi'ne dayanır. CHP'nin 1. Kurultayı olarak da kabul edilen, 4-11 Eylül 1919'da toplanan Sivas Kongresi'nde, Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde işgale direnmek amacıyla kurulan müdafaa-i hukuk cemiyetleri Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti (ARMHC) adı altında birleştirilmiştir. 23 Nisan 1920'de toplanan Türkiye Büyük Millet Meclisi ARMHC delegelerinden oluşmuş, ancak 1922'de meclis, Birinci Grup ve İkinci Grup adıyla iki gruba ayrılmıştır. Millî Mücadele zaferinden sonra Mustafa Kemal önderliğindeki Birinci Grup, ülke çapında siyasi örgütlenmeye girişmiş ve 8 Nisan 1923'te yapılan seçimlere tek liste ile girerek biri dışında bütün milletvekilliklerini elde etmiştir. Lozan Antlaşması'nın kabulü nedeniyle mecliste baş gösteren yoğun tartışmalar üzerine Mustafa Kemal, 9 Eylül 1923'te 9 Umde adı verilen siyasî programı ilan etti ve iki gün sonra İçişleri Bakanlığı'na verilen bir dilekçeyle kendisine bağlı milletvekillerinden oluşan Halk Fırkası'nı kurdu. Parti kurucuları Refik Saydam, Celâl Bayar, Sabit Sağıroğlu, Münir Hüsrev Göle, Cemil Uybadın, Kazım Hüsnü, Saffet Arıkan ve Zülfü Bey, ilk genel sekreter ise Recep Peker'di.

Genel başkanları

# Adı Göreve Gelme Tarihi Görevi Bırakma Tarihi
1 Mustafa Kemal Atatürk 11 Eylül 1923 10 Kasım 1938
- Celal Bayar * 10 Kasım 1938 26 Aralık 1938
2 İsmet İnönü 26 Aralık 1938 8 Mayıs 1972
- Kamil Kırıkoğlu * 8 Mayıs 1972 14 Mayıs 1972
3 Bülent Ecevit 14 Mayıs 1972 30 Ekim 1980
- Mustafa Üstündağ * 30 Ekim 1980 16 Ekim 1981
4 Deniz Baykal 9 Eylül 1992 18 Şubat 1995
5 Hikmet Çetin 18 Şubat 1995 11 Eylül 1995
- Deniz Baykal 11 Eylül 1995 22 Nisan 1999
- Cevdet Selvi * 22 Nisan 1999 23 Mayıs 1999
6 Altan Öymen 23 Mayıs 1999 30 Eylül 2000
- Deniz Baykal 30 Eylül 2000 10 Mayıs 2010
- Cevdet Selvi * 10 Mayıs 2010 22 Mayıs 2010
7 Kemal Kılıçdaroğlu 22 Mayıs 2010


Kaynakça

  1. "CUMHURİYET HALK PARTİSİ". yargitaycb.org.tr. April 25, 2018 Alınmıştır. 
  2. Liza Mügge (2013). "Brussels Calling: The European organisation of migrants from Turkey". In Dirk Halm; Zeynep Sezgin. Migration and Organized Civil Society: Rethinking National Policy. Routledge. p. 167. ISBN 978-1-136-24650-0. 
  3. http://partiiciegitim.chp.org.tr/dosyalar/mevzuat/CHP-Tuzuk.pdf
  4. "CHP Foreign Policy 2012" (PDF). CHP. 
  5. Alfred Stepan; Ahmet T. Kuru, eds. (2012). "The European Union and the Justice and Development Party". Democracy, Islam, and Secularism in Turkey. Columbia University Press. p. 184, paragraph 2. ISBN 9780231159333. 
  6. "Participants". 7 June 2015 Alınmıştır. 
  7. "Türkiye Büyük Millet Meclisi Milletvekilleri Dağılımı" (in Turkish). Grand National Assembly of Turkey. 2017-01-31 Alınmıştır. 
  8. CHP Mustafa Kemal Atatürk tarafından kurulmuştur
  9. İlk adı Halk Fırkası
  10. Sivas Kongresi

Dış baglantı