Kösem Sultan

Bilgibank, Hoşgeldiniz
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Kösem Sultan
كوسم سلطان
Osmanlı İmparatorluğu'nun Saltanat naibi
(ilk saltanat)
10 Eylül 1623 – 18 Mayıs 1632
Öncelyok
HalefiTurhan Hatice Sultan
padişahIV. Murad
(ikinci saltanat)
8 Ağustos 1648 – 2 Eylül 1651
HalefiTurhan Sultan
PadişahIV. Mehmed
Osmanlı İmparatorluğu'nun Valide Sultanı
10 Eylül 1623 – 2 Eylül 1651
ÖncelHalime Sultan
HalefiTurhan Sultan
Osmanlı İmparatorluğu'nun Haseki Sultanı
(İmparatorluk Konsorsiyumu)
26 Kasım 1605 – 22 Kasım 1617
ÖncelSafiye Sultan
HalefiAyşe Sultan
DoğumAnastasia
c. 1589
Tinos, Venedik Cumhuriyeti
(şu anda Yunanistan toprakları)
Ölüm2 Eylül 1651(1651-09-02) (61–62) yaşında
İstanbul, Osmanlı imparatorluğu
definSultan Ahmed Camii, İstanbul
Sultan I. Ahmed
Konular
DinSünni İslam
(önceden Yunan Ortodoks)

Mahpeyker Kösem Sultan Osmanlı İmparatorluğu tarihinin en güçlü kadın figürlerinden biri. Padişah I. Ahmed'in nikahlı eşi, kadınlar saltanatındaki nüfuzlu hasekilerin sonuncusu, IV. Murad ve İbrahim'in annesiydi.

Yaklaşık 30 yıl Valide Sultan olmuş, 20 yıl kadar da naip sıfatıyla Osmanlı Devleti'ni yönetmiştir. Osmanlı tarihinde iki oğlunu tahta çıkarıp akabinde de torununun saltanatını gören tek Osmanlı sultanıdır. Bunun yanında Osmanlı tarihinde ölümüyle de bir ilke imza atarak Osmanlı tarihinde katledilen tek valide sultan olma niteliğini taşımaktadır. Osmanlı hareminde kadın hakimiyetinin sembolü haline geldiği ve Haseki Hürrem Sultan'la başlayan, popüler kültürde ve bilimsel edebiyatta Kadınlar Saltanatı olarak adlandırılan dönemi zirveye ulaştırdığı kabul edilmektedir. Kösem Sultan 1623 yılında Osmanlı devlet geleneğinde daha evvel hiç yaşanmamış bir şekilde saltanat naibi olarak devleti yönetmeye çalışmış, büyük ölçüde de başarılı olmuştur. Aldığı kararlar ve oğlu adına verdiği hükümlerle İmparatorluğu kasıp kavuran isyan yangınını söndürmeyi başarmıştır. Hürrem Sultan'ın Osmanlı'da kadına bakış noktasında ihdas ettiği akımı üst düzeye yükselterek Osmanlı tarihi içerisinde kadının erkini ve ataerkil idareye meydan okuma savaşını en iyi biçimde sergilemiştir. Siyaset ve yönetim tarihleri içerisinde kadından söz edilirken akla gelen en büyük isimlerden biri olmayı başarmıştır. Kösem Sultan, Osmanlı tarihinin en güçlü ve en etkili valide sultanı olarak kabul edilir.[6]

Kaynak

  1. Tezcan 2007, p. 350-351.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Singh, Nagendra Kr (2000). International encyclopaedia of Islamic dynasties (reproduction of the article by M. Cavid Baysun "Kösem Walide or Kösem Sultan" in The Encyclopaedia of Islam vol V). Anmol Publications PVT. pp. 423–424. ISBN 81-261-0403-1. Through her beauty and intelligence, Kösem Walide was especially attractive to Ahmed I, and drew ahead of more senior wives in the palace. She bore the sultan four sons – Murad, Süleyman, Ibrahim and Kasim – and three daughters – 'Ayşe, Fatma and Djawharkhan. These daughters she subsequently used to consolidate her political influence by strategic marriages to different viziers. 
  3. 3,0 3,1 3,2 Peirce, p.232
  4. 4,0 4,1 Peirce 1993, p. 105.
  5. 5,0 5,1 5,2 Peirce, p.365
  6. wiki