Maliye Bakanlığı

Bilgibank, Hoşgeldiniz
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Kısaca

Bir ülkenin Ekonomik ve sosyal hedeflere ulaşmak amacıyla iyi yönetişim ilkeleri gözetilerek maliye politikalarının hazırlanmasına katkı sağlamak, belirlenen maliye politikalarını uygulamak, uygulamayı takip etmek ve denetlemek için üstlenen Bakanlıkltır.

Tarihçe

T.C Dönemi Tarihçe

  • (17 Şubat - 4 Mart 1923 )- [2]1. Türkiye İktisat Kongresi İzmir’de toplandı. Kongrede iltizam ve aşarın kaldırılması, Medeni Kanunun kabulü, Sanayi ve Maadin Bankası’nın kurulması, yeni bir Teşvik-i Sanayi Kanunu’nun çıkartılması kararlaştırıldı.
  • (1923)- Lozan Antlaşması imzalandı. Bu antlaşma ile kapitülasyonlar kaldırıldı. Türkiye mali bağımsızlığını kazandı. Düyun-ı Umumiye idaresinin gelir toplama yetkisi sona erdi.
  • (1925)- Aşar ve iltizam usulü kaldırıldı. Aşarın kaldırılması sonucu toplam vergigelirlerinde meydana gelen düşüşü telafi etmek için, yeni dolaylı vergiler getirilmiş ve kazanç vergisi kabul edilmiştir. Bu düzenlemelerle vergi yükü kırsal kesimden kente kaydırılmıştır.
  • (1926-1929)- Devlet memurlarıyla ilgili personel ve maaş kanunları kabul edildi.
  • (1927)- 1910 tarihli Muhasebe-i Umumiye Kanun-ı Muvakkatı birkaç değişiklikle Muhasebe-i Umumiye Kanunu olarak kabul edildi. Vergilerin kanuniliği ilkesi, bütçelerin yıllık ve tek olması ile adem-i tahsis gibi çağdaş bütçe ilkeleri bu kanunla kararlaştırılmıştır. Kesin hesabın çıkartılması da düzenlenmiş, mali yılın bitiminden itibaren en geç 17 ay içinde Sayıştay’a ve Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulması zorunluluğu getirilmiştir.
  • (1927)- Kefalet Sandığı kuruldu.
  • (1928)- Ankara Ulus’ta Maliye Bakanlığı merkez binası hizmete açıldı.
  • (1930)- T.C. Merkez Bankası kuruldu.
  • (1932)- Gümrük ve İnhisarlar Bakanlığı kuruldu, gümrük ve tekel teşkilatı Maliye Bakanlığından ayrıldı.
  • (1934)- Vergi uyuşmazlıkları hakkında karar vermek üzere bazı illerde Maliye Bakanlığına bağlı Muvazzaf Vergi İtiraz Komisyonları ile Ankara’da Vergiler Temyiz Komisyonu kuruldu.
  • (1936)- Maliye Vekâleti Teşkilat ve Vazifeleri Hakkında 2996 sayılı Kanun kabul edildi. Bu kanunla; merkez ve taşra teşkilatının görevleri tespit edildi. Maliye Tetkik Kurulu, Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü, Genel Müdürlük Kontrolörleri ve Defterdarlık Kontrol Memurları (Denetmenler) kuruldu.
  • (1936)- 2996 sayılı Kanun ile Vekaletlerdeki Muhasebe Müdürlükleri Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğüne bağlandı.
  • (1936)- 2996 sayılı Maliye Vekaleti Teşkilat ve Vazifeleri Hakkında Kanunla “Zat İşleri Müdürlüğü” kuruldu.
  • (1939)- 1926 yılında kurulan Tayyare Piyangosu kaldırıldı, yerine 1939’da Maliye Bakanlığı’na bağlı Milli Piyango İdaresi kuruldu.
  • (1939)- Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Maliye Bakanlığından ayrıldı.
  • (1942)- Milli Emlak Müdürlüğü, Genel Müdürlük haline getirildi.
  • (1943)- 4353 sayılı Kanunla Hukuk Müşavirliği, Başhukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğü haline getirildi.
  • (1945)- 4709 sayılı Kanunla Hesap Uzmanları Kurulu kuruldu.
  • (1946)- 4910 sayılı Kanunla Maliye Vekaleti Maliye Bakanlığı olarak değiştirildi. Vasıtasız Vergiler ve Vasıtalı Vergiler Genel Müdürlükleri kaldırılarak Gelirler Genel Müdürlüğü kuruldu. “Zat İşleri Müdürlüğü” “Özlük İşleri Müdürlüğü”ne dönüştürüldü.
  • (1946)- Nakit İşleri Genel Müdürlüğü Hazine Genel Müdürlüğüne dönüştürüldü.
  • (1949)- Maliye Bakanlığı’na bağlı T.C. Emekli Sandığı kuruldu.
  • (1950)- 5655 sayılı Kanunla Tahsilât Genel Müdürlüğü, Gelirler Genel Müdürlüğünün merkez ve taşra teşkilatı ile birleştirildi. İl merkezleri ile büyük illerde Vergi Dairesi Müdürlükleri kuruldu. Gelir, Kurumlar ve Esnaf Vergileri ile Vergi Usul Kanunu yürürlüğe girdi. Kazanç Vergisi terk edilerek Gelir Vergisi rejimine geçildi.
  • (1954)- Devlet Malzeme Ofisi kuruldu.
  • (1959)- Türkiye, 1957 yılında kurulan Avrupa Ekonomik Topluluğu’na üyelik için başvurdu.
  • (1959)- Bankalar Yeminli Murakıpları Kurulu kuruldu.
  • (1960)- Milletlerarası İktisadi İşbirliği Teşkilatı Dışişleri Bakanlığı’ndan ayrıldı ve Maliye Bakanlığı’na bağlandı. Hazine Genel Müdürlüğünün adı Hazine Genel Müdürlüğü ve Milletlerarası İktisadi İşbirliği Teşkilatı Genel Sekreterliği (HAZMİİT) olarak değiştirildi.
  • (1960)- 91 sayılı Kanunla Başbakanlığa bağlı Devlet Planlama Teşkilatı kuruldu.
  • (1960)- Savunma Sekreterliği kuruldu.
  • (1963)- Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında ortaklık anlaşması olan Ankara Anlaşması imzalandı.
  • (1964)- Mükellefe salınan vergi ve kesilen cezalar için defterdarlıklar bünyesinde Uzlaşma Komisyonları kuruldu.
  • (1965)- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kabul edildi.
  • (1976)- “Özlük İşleri Müdürlüğü” “Personel ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı”na dönüştürüldü.
  • (1978)- Personel ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı “Donatım, Kıymetli Kağıtlar ve İdari İşler Dairesi Başkanlığı” ile birleştirilerek “Personel ve İdari İşler Genel Müdürlüğü” oluşturuldu
  • (1981)- Sermaye Piyasası Kurulu kuruldu.
  • (1982)- Maliye Bakanlığına bağlı Vergiler İtiraz ve Temyiz Komisyonları kaldırılarak vergi uyuşmazlıklarına bakmakla görevli vergi mahkemeleri ile Bölge İdare Mahkemeleri kuruldu.
  • (1983)- (HAZMİİT) Maliye Bakanlığı’ndan ayrıldı. Başbakanlığa bağlı Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı kuruldu. Gümrük Teşkilatı Maliye Bakanlığı ile birleşti.
  • (1983)- 178 sayılı Maliye ve Gümrük Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında KHK ile Personel ve İdari İşler Genel Müdürlüğü, Personel Genel Müdürlüğü olarak yeniden örgütlendi.
  • (1983)- İlk defa 1326 (1910) tarihli Usulü Muhasebe-i Umumiye Kanunu ile “Nezaretler” nezdinde kurulan Bütçe Daireleri 1936 tarihli ve 2996 sayılı Kanunla “Merkez Daireleri Muhasebe Müdürlüğü”, 1946 tarihli ve 4910 sayılı Kanunla “Merkez Daireleri

Saymanlık Müdürlüğü”, 1980 tarihli ve 8/452 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile “Muhasebe Müdürlüğü ve Bütçe Dairesi Başkanlığı” adını aldı ve nihayet 178 Sayılı KHK ile “Bütçe Dairesi Başkanlığı” olarak örgütlendi.

  • (1984)- Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği kuruldu.
  • (1984)- Tasfiye İşleri ve Döner Sermaye İşletmeleri Genel Müdürlüğü kuruldu.
  • (1985)- Katma Değer Vergisi yürürlüğe girdi.
  • (1989)- Avrupa Topluluğu ile koordinasyonu sağlamak üzere Avrupa Topluluğu ve Dış İlişkiler Dairesi kuruldu.
  • (1993)- Gümrük Teşkilatı Başbakanlığa bağlı bir müsteşarlık halinde teşkilatlandı ve Maliye Bakanlığından ayrıldı.
  • (1994)- 11 kurumda, Bütçe Dairesi Başkanlıkları ile Merkez Saymanlık Müdürlüğü’nün bağlandığı “Maliye Başkanlığı” kuruldu.
  • (1996)- Kara para aklama olayının uluslararası alanda önem kazanması üzerine Mali Suçları Araştırma Kurulu kuruldu.
  • (1998)- Maliye Yüksek Eğitim Merkezi Başkanlığı kuruldu.
  • (1998)- Vergi Daireleri Otomasyon Projesi (VEDOP) yapıldı.
  • (1999)- Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) kuruldu.
  • (2000)- Saymanlıklarda say2000i sistemi kullanılmaya başlandı.
  • (2002)- Kamu İhale Kanunu ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kabul edildi.
  • (2002)- Kamu İhale Kurumu kuruldu.
  • (2002)- Çok sayıda ek vergi ve pay kaldırıldı. Özel Tüketim Vergisi yürürlüğe konuldu.
  • (2003)- Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu BDDK’ dan ayrı bir üst kurul olarak düzenlendi.
  • (2003)- Muhasebe-i Umumiye Kanunu yürürlükten kaldırılarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu kabul edildi.
  • (2004)- Vergi Konseyi kuruldu.
  • (2004)- Bütçe kod yapısı değiştirilerek uluslararası standartlarla uyumlu Analitik Bütçe Sınıflandırmasına geçildi ve konsolidebütçeye dâhil tüm idarelerde kullanılmaya başlandı.
  • (2004)- Maliye Bakanlığına bağlı İç Denetim Koordinasyon Kurulu kuruldu.
  • (2005)- Kurumların bütçe süreçlerinin elektronik ortamda gerçekleştirilmesini amaçlayan ve 2001 yılında başlayan BYES/e-bütçe projeleri uygulamaya konuldu.
  • (2005)- Maliye Bakanlığına bağlı olarak Gelir İdaresi Başkanlığı kuruldu. Gelirler Genel Müdürlüğü kaldırıldı.
  • (2005)- 5436 sayılı Kanun ile Maliye Başkanlıkları ve Bütçe Dairesi Başkanlıkları kaldırıldı ve kamu idarelerinde strateji geliştirme birimlerinin kurulması öngörüldü.
  • (2006)- 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu bütün hükümleriyle yürürlüğe girdi ve uygulanmaya başladı.
  • (2006)- 5018 sayılı Kanuna uygun olarak genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri özel bütçeli idareler ve düzenleyici ve denetleyici kurumların bütçelerini kapsayan ilk merkezi yönetim bütçe kanunu yürürlüğe girdi. Orta Vadeli Mali Plan çıkarılmak suretiyle ilk defa çok yıllı bütçeleme sistemine geçildi.
  • (2006)- Avrupa Birliğine üyelik sürecinde “Mali Kontrol” faslının müzakerelerine başlandı.
  • (2006)- Konsolide bütçe uygulaması sona erdi, ilk merkezi yönetim bütçesi yürürlüğe girdi.
  • (2006)- Maliye Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı kuruldu.
  • (2006)- Maliye Bakanlığı merkez teşkilatında ana hizmet birimi olarak Gelir Politikaları Genel Müdürlüğü kuruldu.
  • (2006)- Maliye Bakanlığına bağlı Emekli Sandığı ile SSK ve Bağ-Kur, Sosyal Güvenlik Kurumu çatısı altında birleştirildi.
  • (2007)- Tasfiye İşleri ve Döner Sermaye İşletmeleri Genel Müdürlüğü, Maliye Bakanlığından ayrılarak Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığına bağlandı.
  • (2007)- Maliye Bakanlığında iç denetim birimi kuruldu ve iç denetçi atamaları yapıldı.
  • (2007)- Maliye Bakanlığının ilk stratejik planı, performans programı ve faaliyet raporu hazırlanarak yayımlandı.

Kaynakça