Türkiye Cumhurbaşkanı

Bilgibank, Hoşgeldiniz
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
President the Republic of Turkey
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı
Emblem of the President of Turkey.svg
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı forsu.svg
Cumhurbaşkanlığı forsu
Recep Tayyip Erdoğan June 2015.jpg
Görevli
Recep Tayyip Erdoğan

28 Ağustos 2014 bu yana 
Konut Cumhurbaşkanlığı Külliyesi
Süre uzunluğu Beş yılda, bir kez yenilenebilir
İlk Gelen Mustafa Kemal Atatürk
Oluşumu Ekim 29, 1923
Website http://www.tccb.gov.tr/pages/

Türkiye Cumhurbaşkanı Türkiye Cumhuriyeti Devleti Cumhurbaşkanıdır. Cumhurbaşkanı büyük ölçüde tören ofisi olmakla birlikte bazı önemli işlevlere sahiptir. Cumhurbaşkanı, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının uygulanmasını ve devletin organlarının düzenlenmiş ve ahenkle işlev görmesini sağlamanın yanı sıra, Türkiye Cumhuriyeti'ni ve Türk ulusunun birliğini temsil eder. Anayasanın 101 ila 106. maddeleri, Cumhurbaşkanın görevi için gerekli tüm şartları, seçim, görev ve sorumlulukları tayin eder. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı, 29 Ekim 1923'te Türkiye Cumhuriyeti tarafından ilan edildi. Türkiye Cumhurbaşkanı, çoğunlukla gayrı resmi olarak 'Halkın Başkanı' olarak anılır. Mevcut görev yeri sahibi, 28 Ağustos 2014'ten bu yana 12. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'dır.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, bir toplantıda görünüyor.

Yaşayan eski Cumhurbaşkanlar

(Cumhurbaşkanı) Görev Süresi Doğum tarihi
Ahmet Necdet Sezer 2000–2007 (1941-09-13) Eylül 13, 1941 (77 yaşında)
Abdullah Gül 2007–2014 (1949-10-29) Ekim 29, 1949 (69 yaşında)

Nitelikler

Cumhurbaşkanının nitelikleri Anayasa'nın 101. maddesinde düzenlenmiştir. Bu nitelikler şunlardır:

  • Kırk yaşını doldurmuş olmak
  • Yükseköğrenim yapmak
  • Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesi olmak ya da milletvekili seçilebilme yeterliliğine sahip bir Türk vatandaşı olmak

Cumhurbaşkanlığına Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri içinden veya Meclis dışından aday gösterilebilmesi yirmi milletvekilinin yazılı teklifi ile mümkündür. Ayrıca, en son yapılan milletvekili genel seçimlerinde geçerli oylar toplamı birlikte hesaplandığında yüzde onu geçen siyasi partiler ortak aday gösterebilir.


Seçim

Cumhurbaşkanının seçimi Anayasa'nın 102. maddesinde düzenlenmiştir. Seçim, mevcut cumhurbaşkanının görev süresi dolmadan önceki altmış gün içinde; makamın herhangi bir sebeple boşalması halindeyse boşalmayı takip eden altmış gün içinde tamamlanır. Genel oyla yapılacak seçimde, geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday cumhurbaşkanı seçilmiş olur. İlk oylamada bu çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamayı izleyen ikinci pazar günü ikinci oylama yapılır. Bu oylamaya, ilk oylamada en çok oy almış bulunan iki aday katılır ve geçerli oyların çoğunluğunu alan aday cumhurbaşkanı seçilmiş olur.[1]

İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi halinde; ikinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır. İkinci oylamaya tek adayın kalması halinde, bu oylama referandum şeklinde yapılır. Aday, geçerli oyların çoğunluğunu aldığı takdirde cumhurbaşkanı seçilmiş olur.[1]

Yeni cumhurbaşkanı göreve başlayana kadar, görev süresi dolan cumhurbaşkanının görevi devam eder. Cumhurbaşkanlığı seçimine ilişkin usûl ve esaslar kanunla düzenlenir.

Görev ve Yetkileri

Cumhurbaşkanın görev ve yetkileri Anayasa'nın 104. maddesinde düzenlenmiştir.

Yasamaya ilişkin görev ve yetkileri

  • Gerekli gördüğü takdirde, yasama yılının ilk günü Türkiye Büyük Millet Meclisinde açılış konuşmasını yapmak, Türkiye Büyük Millet Meclisini gerektiğinde toplantıya çağırmak
  • Yasaları yayımlamak[1]
  • Yasaları yeniden görüşülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne geri göndermek.
  • Anayasa değişikliklerine ilişkin yasaları gerekli gördüğü takdirde halk oylamasına sunmak
  • Yasaların, kanun hükmündeki kararnamelerin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün; tümünün ya da belirli kısımlarının anayasaya biçim ya da esas yönünden aykırı olduğu gerekçesi ile Anayasa Mahkemesinde iptal davası açmak[1]
  • Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimlerinin yenilenmesine karar vermek[1]

Yürütmeye ilişkin görev ve yetkileri

  • Milletvekili sayısı en yüksek olan partinin genel başkanını veya oluşturulan koalisyonun önderini Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı olarak atamak ve istifasını kabul etmek
  • Başbakanın önerisi ve izni üzerine bakanları atamak ve görevlerine son vermek
  • Gerekli gördüğünde Bakanlar Kuruluna başkanlık etmek ya da Bakanlar Kurulunu başkanlığı altında toplantıya çağırmak
  • Yabancı devletlere Türk Devleti'nin temsilcilerini göndermek, Türkiye Cumhuriyeti'ne gönderilecek yabancı devlet temsilcilerini kabul etmek
  • Uluslararası antlaşmaları onaylamak ve yayımlamak
  • Türkiye Büyük Millet Meclisi adına Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Başkomutanlığını temsil etmek
  • Silahlı Kuvvetlerin kullanılmasına karar vermek
  • Bakanlar Kurulunun teklifi üzerine Genelkurmay Başkanı'nı atamak
  • Milli Güvenlik Kurulunu toplantıya çağırmak
  • Milli Güvenlik Kuruluna başkanlık etmek
  • Başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulunun kararıyla sıkıyönetim ya da olağanüstü hal ilan etmek ve OHAL durumunda çıkan kanun hükmündeki kararnameleri onaylamak
  • Kararnameleri imzalamak
  • Sürekli hastalık, sakatlık ve yaşlılık sebebi ile belirli kişilerin cezalarını hafifletmek ya da kaldırmak
  • Devlet Denetleme Kurulunun üyelerini ve Başkanını atamak,
  • Devlet Denetleme Kuruluna inceleme, araştırma ve denetleme yaptırmak
  • Yükseköğretim Kurulu üyelerini seçmek
  • Üniversite rektörlerini atamak

Yargıya ilişkin görev ve yetkileri

Diğer görev ve yetkileri

Cumhurbaşkanı, bunlardan başka Anayasa'da ve kanunlarda verilen seçme ve atama görevleri ile diğer görevleri yerine getirir ve yetkileri kullanır.[2][1]

Teşkilat Yapısı

Bakanlıklar

  • Adalet Bakanlığı
  • Çalışma, Sosyal Hizmetler ve Aile Bakanlığı
  • Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
  • Dışişleri Bakanlığı
  • Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
  • Gençlik ve Spor Bakanlığı
  • Hazine ve Maliye Bakanlığı
  • İçişleri Bakanlığı
  • Kültür ve Turizm Bakanlığı
  • Millî Eğitim Bakanlığı
  • Millî Savunma Bakanlığı
  • Sağlık Bakanlığı
  • Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
  • Tarım ve Orman Bakanlığı
  • Ticaret Bakanlığı
  • Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı

Kurullar

  • Yerel Yönetim Politikaları Kurulu
  • Sosyal Politikalar Kurulu
  • Sağlık ve Gıda Politikaları Kurulu
  • Kültür ve Sanat Politikaları Kurulu
  • Hukuk Politikaları Kurulu
  • Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulu
  • Ekonomi Politikaları Kurulu
  • Eğitim ve Öğretim Politikaları Kurulu
  • Bilim, Teknoloji ve Yenilik Politikaları Kurulu

Ofisler

  • Finans Ofisi
  • İnsan Kaynakları Ofisi
  • Dijital Dönüşüm Ofisi
  • Yatırım Ofisi

Başkanlıklar

  • Devlet Arşivleri Başkanlığı
  • Devlet Denetleme Kurulu
  • Diyanet İşleri Başkanlığı
  • TSK Genelkurmay Başkanlığı
  • İletişim Başkanlığı
  • Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği
  • Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı
  • Millî Saraylar İdaresi Başkanlığı
  • Savunma Sanayii Başkanlığı
  • Strateji ve Bütçe Başkanlığı
  • Türkiye Varlık Fonu

Ayrıca Bakınız

Kaynak